Malatya’nın ekonomik toparlanmasında MİAD için yeni dönem

6 Şubat depremlerinin ardından yeniden yapılanma sürecini sürdüren Malatya’da gündem artık yalnızca konut ve altyapı yatırımlarından ibaret değil. Kentin üretim gücünün yeniden kazanılması, nitelikli iş gücünün korunması, yerel işletmelerin desteklenmesi ve şehir dışındaki Malatyalı sermayenin yatırıma dönüştürülmesi, ekonomik iyileşmenin temel başlıkları arasında yer alıyor.

Depremlerin Malatya’da oluşturduğu kayıp, fiziki yapıların yanı sıra kentin ticari hayatını ve üretim kapasitesini de önemli ölçüde etkiledi. Çok sayıda işletmenin faaliyetlerini sınırlandırmak zorunda kaldığı bu süreçte, sermaye ve nitelikli iş gücünün başka şehirlere yönelmesi ekonomik toparlanmayı daha da kritik hâle getirdi.

Gelinen aşamada Malatya’nın yeniden ayağa kalkması; kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, meslek kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve özel sektör arasında kurulacak güçlü iş birliklerine bağlı görülüyor. Bu noktada Malatyalı İş İnsanları Derneği’nin Malatya’daki yapılanması da önemli bir sorumluluk üstleniyor.

Temmuz 2026’da gerçekleştirilen olağanüstü genel kurulda MİAD Malatya Şube Başkanlığına seçilen Rıdvan Budak’ın önündeki dönem, kent ekonomisinin yeniden yapılandırılması açısından stratejik önem taşıyor. Budak yönetiminin başarısını belirleyecek temel unsurun ise gerçekleştirilen temasların yatırım, üretim ve istihdam sağlayan somut projelere dönüştürülmesi olacağı değerlendiriliyor.

MİAD, Malatya ile büyükşehirlerdeki sermaye arasında köprü olabilir

1998 yılında kurulan MİAD, İstanbul merkezli kurumsal yapısı ve farklı şehirlerde faaliyet gösteren Malatyalı iş insanlarıyla geliştirdiği ilişkiler sayesinde geniş bir ekonomik iletişim ağına sahip bulunuyor.

Derneğin geçmiş dönemlerde yürüttüğü Teknokent ortaklığı, sosyal altyapı yatırımları, kriz zamanlarındaki barınma ve lojistik destek çalışmaları, MİAD’ın yalnızca mesleki dayanışma sağlayan bir sivil toplum kuruluşu olmadığını gösteriyor.

Deprem sonrasında bu kurumsal kapasitenin Malatya lehine daha etkin kullanılması bekleniyor. İstanbul ve Ankara başta olmak üzere Türkiye’nin farklı şehirlerinde faaliyet gösteren Malatyalı yatırımcıların mali birikimi, sektör deneyimi ve ticari bağlantıları, kentteki ihtiyaçlarla doğru biçimde eşleştirildiğinde önemli bir yatırım hareketliliği oluşturabilir.

MİAD Malatya Şubesinin bu süreçte yatırımcı ile yerel aktörler arasında güvenilir bir bağlantı noktası oluşturması, bürokratik süreçlerin kolaylaştırılmasına katkı sunması ve Malatya’ya yönelik yatırım risk algısının azaltılmasını sağlayacak modeller geliştirmesi önem taşıyor.

Sermaye ve nitelikli iş gücü yeniden kazanılmalı

Deprem sonrasında Malatya’nın karşı karşıya kaldığı temel sorunlardan biri, sermaye ve nitelikli insan kaybı oldu. İşletmelerini başka kentlere taşıyan girişimcilerin yeniden Malatya’ya yönlendirilmesi ve şehirden ayrılan yetişmiş iş gücünün geri dönüşünü sağlayacak şartların oluşturulması, ekonomik toparlanmanın belirleyici unsurları arasında bulunuyor.

Rıdvan Budak başkanlığındaki yeni yönetimden beklenen adımlardan biri, şehir dışındaki Malatyalı iş insanlarına doğrudan yatırım çağrısı yapılmasıdır. Ancak bu çağrıların yalnızca memleket aidiyeti üzerinden değil; fizibilitesi hazırlanmış, teşvik imkânları belirlenmiş ve yatırımcıya güven veren projeler üzerinden yürütülmesi gerekiyor.

İmalat tesisleri, teknoloji yatırımları, hizmet sektörü girişimleri ve ortak yatırım modelleri, Malatya’nın ekonomik çeşitliliğinin artırılmasına katkı sağlayabilir. Bu yatırımlar aynı zamanda yeni istihdam alanlarının oluşmasını ve gençlerin kentte kalmasını destekleyebilir.

Kayısı ekonomisi katma değerli üretimle büyütülebilir

Malatya ekonomisinin en güçlü unsurlarından biri olan kayısı, kentin tarımsal üretim ve ihracat yapısında belirleyici konumunu koruyor. Paylaşılan verilere göre yıllık kuru kayısı ihracatının 300 milyon doların üzerine çıkabilen potansiyeli, ürünün Malatya açısından taşıdığı ekonomik değeri ortaya koyuyor.

Buna rağmen kayısının büyük ölçüde ham veya sınırlı işlenmiş ürün olarak pazarlanması, elde edilebilecek katma değerin önemli bölümünün kullanılamamasına neden oluyor. Kayısının gıda sanayisi, sağlık ürünleri, kozmetik, atıştırmalık, içecek ve gastronomi alanlarında daha geniş bir ürün çeşitliliğine dönüştürülmesi gerekiyor.

Malatya’nın 53 coğrafi işaretli ürüne sahip olması da yalnızca kültürel bir değer değil, aynı zamanda önemli bir ekonomik fırsat olarak değerlendiriliyor. Bu ürünlerin standart üretim, ambalajlama, markalaşma ve dijital pazarlama çalışmalarıyla ulusal ve uluslararası pazarlara taşınması mümkün olabilir.

Rıdvan Budak’ın gıda, gastronomi ve hizmet sektörlerindeki deneyiminin bu alandaki çalışmalara katkı sunması bekleniyor. Yerel mutfak değerlerinin gastronomi turizmiyle buluşturulması, Malatya’nın tarımsal üretimden elde ettiği geliri hizmet sektörüne de yayabilir.

Üniversite, sanayi ve kamu aynı hedefte buluşmalı

Malatya’nın sanayi altyapısının yeniden güçlendirilmesi, yalnızca finansal desteklerle sınırlı bir süreç değil. İşletmelerin teknolojiye erişmesi, üretim modellerini yenilemesi, nitelikli personel ihtiyacını karşılaması ve Ar-Ge faaliyetlerini artırması gerekiyor.

Ağustos 2026 itibarıyla Valilik, Malatya Büyükşehir Belediyesi, İnönü Üniversitesi, Fırat Kalkınma Ajansı ve Malatya Ticaret ve Sanayi Odası ile gerçekleştirilen görüşmeler, ortak çalışma zemininin oluşturulması açısından önemli bir başlangıç olarak değerlendiriliyor.

Bu temasların kamu, üniversite ve sanayi iş birliğine dayanan projelerle desteklenmesi gerekiyor. İnönü Üniversitesi ve Teknokent bünyesindeki akademik birikimin sanayicilerin ihtiyaçlarıyla buluşturulması; teknoloji tabanlı girişimlerin, yeni üretim yöntemlerinin ve ihracata dönük projelerin önünü açabilir.

Yerel KOBİ’ler ulusal tedarik ağlarına bağlanabilir

Malatya’daki ticari hayatın önemli bölümünü küçük ve orta ölçekli işletmeler oluşturuyor. Depremden etkilenen KOBİ’lerin üretim kapasitelerini yeniden kazanması, finansmana erişmesi ve pazar kayıplarını telafi etmesi, kent ekonomisinin geleceği açısından hayati önem taşıyor.

MİAD’ın geniş iş insanı ağı, bu noktada yerel firmalar için yeni bir fırsata dönüştürülebilir. Ulusal ölçekte faaliyet gösteren Malatyalı şirketlerin tedarik süreçlerine kentteki KOBİ’lerin dâhil edilmesi, işletmelerin daha istikrarlı siparişler almasını ve yeni pazarlara ulaşmasını sağlayabilir.

Bunun için yerel işletmelerin üretim kapasitesi, kalite standartları ve ürün gruplarını içeren güncel bir envanter hazırlanması gerekiyor. Büyük firmaların ihtiyaçlarıyla yerel üreticilerin imkânlarını eşleştirecek dijital bir tedarik sistemi kurulması da değerlendirilebilecek modeller arasında yer alıyor.

Yeni dönemin başarısını somut sonuçlar belirleyecek

Deprem sonrasında gerçekleştirilen kurum ziyaretleri, görüşmeler ve iş birliği açıklamaları ortak iradenin ortaya konulması açısından değer taşıyor. Ancak ekonomik toparlanmanın kalıcı hâle gelmesi için bu temasların uygulanabilir projelere dönüşmesi gerekiyor.

Rıdvan Budak başkanlığındaki MİAD Malatya Şubesinin performansı; Malatya’ya kazandırılan yatırım miktarı, oluşturulan yeni istihdam, desteklenen KOBİ sayısı, hayata geçirilen ortak projeler ve şehir dışından geri dönen işletmeler gibi ölçülebilir sonuçlar üzerinden değerlendirilecektir.

MİAD Malatya Şubesi, kentteki ekonomik aktörleri ortak hedeflerde buluşturabilen, yatırımcıyla yerel işletmeler arasında bağlantı kurabilen ve kurumlar arası koordinasyonu güçlendiren bir yapı ortaya koyduğu takdirde Malatya’nın deprem sonrası kalkınmasında önemli bir rol üstlenebilir.

Malatya’nın ihtiyacı yalnızca kaybedilen yapıların yeniden inşa edilmesi değil; üretimin, ticaretin, istihdamın ve girişimcilik kültürünün de yeniden güçlendirilmesidir. Yeni dönemde atılacak somut adımlar, MİAD’ın bu dönüşüm sürecindeki gerçek etkisini ortaya koyacaktır.

Turgay SİMAVİ – malatyasiyaset.com

Genel Yayın Yönetmeni

Turgay Simavi

Malatya Siyaset haber portalında yerel ve ulusal siyaset gündemini, kamuoyunu ilgilendiren gelişmeleri objektif ilkeler doğrultusunda yayına hazırlamaktadır.