Malatya’da Kayısı Fiyatları Sezon Başında Çöktü: Veli Ağbaba’dan TMO’ya Acil Müdahale Çağrısı

Dünya kuru kayısı başkenti Malatya’da 2026 yılı hasat sezonu, üretici açısından büyük bir belirsizlik ve fiyat istikrarsızlığı ile başladı. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, piyasada hızla düşen kayısı fiyatlarına dikkat çekerek, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) acilen devreye girmesi gerektiğini belirtti.

Ağbaba, henüz sezonun en başındayken yaşanan bu sert düşüşün, üreticiyi tüccarın insafına terk ettiğini vurguladı. Yapılan açıklamada, artan üretim maliyetleri karşısında ezilen çiftçinin korunması için devletin müdahale alımlarına bir an evvel başlamasının şart olduğu ifade edildi.

Artan Maliyetler ve Düşen Fiyatlar Üreticiyi Vurdu

Türkiye’nin en önemli tarımsal ihraç ürünlerinden biri olan kayısıda, üreticinin kar marjı her geçen yıl daralıyor. Veli Ağbaba’nın açıklamalarına göre, tarımsal girdi maliyetlerindeki önlenemez yükseliş, çiftçinin belini bükmüş durumda.

Mazot, gübre, zirai ilaç, sulama ve işçilik masraflarının sürekli arttığı bir ekonomik tabloda, ürün fiyatlarının gerilemesi üretici için sürdürülebilir bir durum olmaktan çıkıyor. Ağbaba, “Üretim maliyetleri yükselirken kayısının hak ettiği değeri bulamaması kabul edilemez. Üretici alın terinin karşılığını alamıyor” sözleriyle sahadaki mağduriyetin altını çizdi.

“Kayısı Malatya’nın Hayat Damarıdır”

Kayısının Malatya için sıradan bir tarım ürünü olmadığını, kentin ekonomik altyapısının temelini oluşturduğunu belirten Ağbaba, bu durumun sadece çiftçiyi değil, tüm şehri etkilediğine dikkat çekti.

Yüz binlerce insanın doğrudan veya dolaylı olarak kayısıdan gelir elde ettiğini hatırlatan Ağbaba, “Kayısı Malatya için hayattır” ifadelerini kullandı. Bu bağlamda, üreticinin emeğinin korunması, şehirdeki esnafın ve yerel ekonominin ayakta kalabilmesi için de kritik bir öneme sahip.

TMO Neden Acil Devreye Girmeli?

Piyasadaki arz-talep dengesizliğinin ve fiyat manipülasyonlarının önüne geçebilecek en önemli aktör olan TMO’nun, zaman kaybetmeden pozisyon alması gerektiği belirtiliyor. Ağbaba, üreticinin kredi ve borç kıskacında olduğunu, ürününü değerinin çok altında satmak zorunda bırakılmaması gerektiğini savundu.

TMO’nun müdahale alım fiyatını, üreticinin refahını sağlayacak bir seviyede belirlemesi ve alımlara derhal başlaması talep ediliyor. Aksi takdirde, sezon ilerledikçe piyasadaki fiyat baskısının artacağı ve üretici mağduriyetinin derinleşeceği öngörülüyor.

Geçmiş Yıllardan Alınması Gereken Dersler

Kayısı piyasasında yaşanan dalgalanmaların yeni bir sorun olmadığını belirten Ağbaba, geçmiş yıllarda da benzer uyarıları yaptıklarını hatırlattı. Önceki sezonlarda TMO’nun müdahale alımları yapmış olması olumlu karşılansa da, zamanlamadaki gecikmelerin ve beklentilerin altında kalan taban fiyatların sorunları tam anlamıyla çözmediği vurgulandı.

Ağbaba, zamanında yapılmayan müdahalelerin piyasa dengesini kalıcı olarak bozduğunu ve üreticiye zarar verdiğini ifade etti.

Çözüm Bekleyen Temel Adımlar

Milletvekili Veli Ağbaba’nın açıklamaları doğrultusunda, kayısı üreticisinin rahat bir nefes alabilmesi için atılması gereken acil adımlar şu şekilde sıralandı:

• Acil Taban Fiyat Açıklaması: TMO, maliyet hesaplamalarını dikkate alarak üreticiyi koruyacak adil bir taban fiyatı derhal kamuoyuna duyurmalı.

• Hızlı Alım Süreci: Taban fiyatın açıklanmasıyla birlikte, alım merkezleri vakit kaybetmeden aktif hale getirilmeli.

• Maliyet Destekleri: Sadece alım garantisi değil; gübre, ilaç ve mazot gibi temel girdilerde üreticiye yönelik destekleme politikaları genişletilmeli.

• İhracat Stratejisinin Korunması: Stratejik bir ihraç ürünü olan kayısının, uluslararası piyasalardaki marka değerinin korunması için üreticinin üretimde kalması sağlanmalı.

Sonuç olarak, Malatya’nın ve Türkiye ekonomisinin can damarlarından biri olan kayısıda, 2026 sezonunun hasarsız atlatılabilmesi devletin piyasa regülatörü rolünü üstlenmesine bağlı. Üreticinin emeğinin, piyasanın serbest düşüşüne terk edilmemesi, bölge ekonomisinin geleceği için hayati bir zorunluluk olarak öne çıkıyor.